اینجاایران است - ایران زیبای ما
نويسندگان

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

مشاهده آثار حیرت انگیزتخت جمشید احساس غرور ملی قابل توجهی را در انسان ایجاد می کند مردم ما با مشاهده این آثار پی به استعداد و سوابق تمدن کشورشان ببرند و باور فرمائید کرد که در آینده بتوانند نقش تاریخی خود را بازیابند و مشعل نورانی اسلام با این استعداد و سوابق برای روشن کردن راه سایرملتها بدست گیرند .

اکبر هاشمی رفسنجانی

 

کوروش در سال 550 ق . م تاجگذاری گرد و امپراطور ی هخامنشیان را بنیاد کرد . سپس پسرش کمبوجیه این امپراطور ی را گسترش دادو هنگامیکه در مصر بود خبر شورش و کودتای گئو ماتای مغ را شنید . بنابراین کار مصر را رها و به طرف ایران حرکت کرد اما در بین راه و بر اثر حادثه ای درگذشت و در نتیجه داریوش که یکی از فرماندهان لشکر کمبوجیه  و شاهزاده ای هخامنشی بود باتفاق شش تن از بزرگا ن سپاه ،خود را به ایران رسانیده شورش را سرکوب کرد و به نام داریوش اول قدرت را به دست گرفت .

 

وی با تثبیت قدرت و ایجاد یک حکومت مرکز ی توانمند برای نشان دادن شوکت و شکوه امپراطوری هخامنشی به ملتهای تابعه تصمیم گرفت که شهر پارسه را در ایالت پارس بنا نماید .و دستو رداد مجموعه ای از کاخها را در قلب این شهر و بر صفه ای در دامنه ای در دامنه کوه مهر بنیاد نهند تا نمایندگان نقاط مختلف امپراطوری برای شرکت در آئینهای نوروزی که یکی از بزرگترین و مهمترین جشنهای ملی و مذهبی ایرانیان باستان بودو به این مکان فراخوانده شوند .

برای شروع بکار در سال 518 یا 517 ق .م معماران سلطنتی صفه ای را به گستردگی 5/12 هکتار در دامنه کوه رحمت یا کوه مهر (خدای خورشید ) که بسیار مورد احترام بود ساختند .

ساختن این کاخ با شکوه و پیش بینی همه اصول معماری در آن با ستونهایی به ارتفاع نزدیک به 20 متر ،ایجاد آب روهای زیرزمینی در زیر دیوارها،وجود درهای چوبی با روکشی ازطلا با ارتفاع  15 متر بکارگیری تزئینات داخلی مانند رنگ و کاشی لعاب دار و کف سازی بسیار عالی و. یکی از شاهکاری هنر معماری جهان باستان شمرده می شود.

همزمان با کار آپادانا دست به کار ساختمان تچرو خزانه نیز شدند . کاخ تچر که کاخ اختصاصی داریوش اول (کبیر) بوده است با ایجاد صفه ای کوچک ،3 متر بالاتر از کاخ آپادانا ساخته شد . سنگهای این کاخ بنام مرمر سیاه شهرت دارند ،از معدنی در 40 کیلومتری غرب تخت جمشید که امروزه به نام مجد آباد خوانده می شود استخراج و به این محل حمل شده است .

این سنگها آنچنان صیقلی یافته بودند که مانند آئینه نقش انسان را در خود منعکس می کرده اند و به همین دلیل به کاخ آئینه نیز شهرت یافته است .

خزانه تخت جمشید  را که به گفته مورخین باستان بزرگترین خزانه هخامنشیان بوده است تنها با یک راه ورودی و یک دیوار سرتاسری و جدای از بخشهای پذیرایی و خدماتی در قسمت جنوب شرقی تخت جمشید ساختند . پس از داریوش پسرش خشیار شا شاه به قدرت رسید . وی با توجه به اهمیت پارسه (تخت جمشید) تصمیم گرفت که کارهای پدر را دنبال کند ." آنچه که به فرمان پدرم ساخته شده بوده ،من نگهداری کردم و بناهای دیگر بر آن افزودم"

 

– که از جمله مهمترین افزوده های خشیار شا شاه بربناهای داریوش یکی پلکان شرقی و شمالی آپادانا است که از اهمیت ویژه ای برخوردار است . بر یک طرف آن سان هدیه آوران شامل  23 گروه نمایندگان کشورهای تابعه و در طرف دیگر بزرگان ایرانشهر نقش شده اند . همچنین ایوان جنوبی کاخ تچر است که به حیاط کاخ راه دارد .

او در خزانه داریوش هم تغییراتی بوجود آورد و علاوه بر تکمیل بناهای یاد شده بناهای جدیدی نیز در تخت جمشید ساخت .

که عبارتند از : دروازه ملتها ،کاخ و مجموعه حرمسرا و کاخ اختصاصی او معروف به هدیش . این کاخ که در بالاترین قسمت تخت جمشید بنا شده است و کف اصلی آن را سنگ کوه تشکیل می دهد ،تنها کاخی است که بر طاقچه هایش نقوشی حجاری شده است .

کاخ دروازه ملتها که در ابتدای ورود به تخت جمشید قرار دارد سقفش بر چهار ستون 16 متری استوار بوده است و بر جرزهای درگاه شرقی (به طرف کوه) دو ابوالهول با بدن گاو ،بال عقاب و سر انسان و بر جرزهای درگاه غربی (به طرف دشت ) دو گاو عظیم الجثه حجاری شده اند .

 

پلکان ورودی تخت جمشید نمونه ای از شاهکارهای دوران خشیار شا شاه است ،در هر طرف دارای 110 پلکه کوتاه و عریض است و در هر چهار ، پنج یا شش پله را در یک سنگ در آورده اند ،که ردیفی از کنگره های  جان پناه آن را تزئین کرده است .

علاوه بر این درزمان خشیار شا شاه بنای کاخهایی را شروع کرده بودند که تکمیل نشد و بعدا در زمان جانشینانش ساختمان این کاخها را بپایان رسانید ند . کاخ صد ستون از آن نمونه است .

اردشیر اول جانشین و پسر خشیار شا شاه نیز کارهای نیمه تمام پدر را دنبال کرد و خود نیز بناهایی بر تخت جمشید افرود از کارهای او تکمیل کاخ صد ستون یا تالار تخت است که دارای صد ستون سنگی به ارتفاع 14 متر و 8 درگاه مزین به نقوش بسیار زیبا و منحصر به فرد است .

 

اخیرا کاخ سه دروازه یا تالار شورا را نیز از کارهای اردشیر اول می دانند .این کاخ که در مرکز تخت جمشید قرار دارد ، محل رایزنی شاه با بزرگان و رایزنانش بوده است . بر پلکان شمالی کاخ که به حیاط کاخ آپادانا را ه دارد ،نقوش بزرگان مادی و پارسی را در دو صف جداگانه نقش کرده اند . این کاخ موقعیت ساخت آن ظاهراً در تعیین تاریخ و تقویم ایران باستان موثر بوده است .

دردامنه کوه دو مقبره عظیم اردشیر سوم هخامنشی قراردارد که مانند مقبره داریوش در نقش رستم از سنگ کوه بر آورده اند و نمای آنهامانند ایوانهای کاخ تچر و کاخ آپادانا است که در قسمت بالا شاه را در مقابل نقش فروهر ، آتش مقدس و قرص ماه در حال نیایش نشان داده اند که بر دوش نمایندگان کشورها حمل می شود .

جهت تامین آب مجموعه و جلوگیری از جاری شدن سیل به داخل کاخها د ردامنه کوه کانالهایی ساخته و مسیر آب باران را به طرف چاه سنگی عظیمی هدایت می کرده اند که دهانه آن 22 متر مر بع وسعت دارد (70/4x70/4 متر ) و بعمق 26 متر در دل کوه تراشیده شده است  .

 

کار ساختمانی تخت جمشید نزدیک به 120 سال بطول انجامید و به مدت 200 سال آبادان بود تا اینکه در سال 330 ق .م بدست اسکندر مقدونی فتح گردید و به آتش کشیده شد و پس از این تاریخ مدتها و تا انتهای سلطنت اشکانیان (پارتها ) چندان توجهی به این مجموعه نمی شد .

تا اینکه پس از گذشت قرنها در سال 1310 ه (1931.م ) کار حفاریهای تخت جمشید آغاز شد و از آن زما ن تاکنون بخشهای عمده ای از تخت جمشید از بند خاک رها شده و کار تعمیراتی آن به نحو شایسته ای پیشرفت نموده است . بطوری که مقدار زیادی از سنگها شناسایی و قطعه یابی و در جای خود نصب شده و تعداد زیادی از ستونها و دروازه مجدداً و بکمک استاد کاران ایرانی بشکل اولیه بازسازی شده است .

گفتنی است که تخت جمشید منحصر به همین صفه نیست و آثار شهر پارسه در اطراف تخت جمشید و تا کیلومتر ها نیز پراکنده است . متاسفانه در ایام بی خبری قطعاتی از این اثر منحصر به فرد به خارج از کشور انتقال یافته که هم اکنون زینت بخش موزه های مهم جهان است .

 

این سرزمین را اهورا مزدا از سپاه (دشمن ) از خشکسالی و از (دیو ) دروغ بپایاد . بدین سرزمین سپاه (دشمن ) بدسالی و (دیو) دروغ میاد.

(کتیبه داریوش تخت جمشید)

 

[ ۱۳۸٩/٢/۱ ] [ ٤:۳٠ ‎ب.ظ ] [ فرزین ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

موضوعات وب
صفحات اختصاصي
?